Δεν Έγιναν οι Δρόμοι Χείμαρροι

Δεν έγιναν οι δρόμοι χείμαρροι. Οι χείμαρροι έγιναν δρόμοι. Και όταν βρέχει πολύ, η φύση απλώς παίρνει πίσω αυτό που ήταν δικό της.

Τι μπορεί να γίνει; Στην πράξη, όχι πολλά. Η «αντιπλημμυρική θωράκιση» είναι ωραία λέξη για τηλεόραση, όχι για τον πραγματικό κόσμο. Μπορείς να διευθετήσεις τα όμβρια μέχρι ένα όριο: αν έχεις ανοιχτή κοίτη, όριο είναι το χείλος της. Αν έχεις υπόγειο αγωγό, όριο είναι η χωρητικότητά του. Αν πέσει παραπάνω νερό, θα ξεχειλίσει. Δεν υπάρχει έργο που να εξαφανίζει μαγικά το νερό όταν ρίχνει καρεκλοπόδαρα επί ώρες.

Και όσο καθαρά κι αν είναι τα φρεάτια, ένας χείμαρρος φέρνει μαζί του πέτρες, ξύλα, κλαδιά, σκουπίδια — και τα φράζει. Αυτές οι υποδομές είναι για τις «κανονικές» βροχές. Όχι για ακραία φαινόμενα σαν αυτά που ζήσαμε πρόσφατα, ούτε για τον Ντάνιελ το 2023, ούτε για τη Μάνδρα το 2017.

Πλημμύρες υπήρχαν πάντα στην ανθρώπινη ιστορία. Απλώς τότε δεν υπήρχαν πολυκατοικίες χτισμένες δεξιά κι αριστερά από ρέματα και ποτάμια. Θεωρητικά θα έπρεπε να κατεδαφιστούν, αλλά αυτό είναι αδύνατο λόγω κόστους. Και δεν φταίνε οι άνθρωποι που αγόρασαν νόμιμα ένα σπίτι σε μια νόμιμη πολυκατοικία, σε δρόμο που κάποτε ήταν χείμαρρος. Ούτε όμως είναι λύση να πληρώνουν διαρκώς οι υπόλοιποι φορολογούμενοι τις συνέπειες.

Στην Αττική π.χ. το 1945 υπήρχαν περίπου 1.280 χιλιόμετρα ανοιχτών ρεμάτων. Σήμερα έχουν μείνει μόλις 434 (σύμφωνα με μία μελέτη του ΕΜΠ). Θα γκρεμίσουμε πόλεις για να ξανανοίξεις χιλιάδες χιλιόμετρα κοίτης; Δε γίνεται. Κάποτε το έδαφος απορροφούσε το μεγαλύτερο μέρος της βροχής, πάνω από το 80%. Σήμερα, με το τσιμέντο, το νερό αυτό φεύγει σχεδόν όλο προς τη θάλασσα — και αυτό έχει συνέπειες.

Άρα πρέπει να μάθουμε να ζούμε με αυτή την πραγματικότητα. Και όταν υπάρχει σοβαρή προειδοποίηση για πολύ νερό, το σωστό είναι να μένουμε σπίτι. Καλύτερα να χάσεις ένα μεροκάματο ή μια μέρα σχολείο, παρά να χάσεις τη ζωή σου.